Çocuklarda Aşı Takvimi

Çocuklarda Aşı Takvimi Örneği

Çocukluk çağı aşıları, bebekleri ve çocukları çeşitli bulaşıcı hastalıklara karşı korumak amacıyla belirli yaş aralıklarında uygulanır. Aşı takvimi ülkeden ülkeye güncellenebileceği için güncel programın sağlık otoritelerinden takip edilmesi önemlidir. Aşağıdaki tablo, genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış örnek bir çocuk aşı takvimidir.

Yaş Dönemi	Uygulanabilen Aşılar
Doğum	Hepatit B
1. Ay	Hepatit B (2. doz)
2. Ay	DaBT-İPA-Hib, KPA, BCG, Rotavirüs
4. Ay	DaBT-İPA-Hib, KPA, Rotavirüs
6. Ay	DaBT-İPA-Hib, Hepatit B, KPA
12. Ay	KKK, Suçiçeği, KPA Rapel
18. Ay	DaBT-İPA-Hib Rapel, Hepatit A
24. Ay	Hepatit A (2. doz)
İlkokul Dönemi	KKK Rapel, DaBT-İPA Rapel
Ergenlik Dönemi	Td (Tetanoz-Difteri) Rapel

Çocuklarda Aşı Takvimi Neden Önemlidir?

Çocuklarda aşı takvimi, bağışıklığın doğru zamanda gelişmesini ve önlenebilir hastalıklara karşı korunmayı sağlar. Aşılar, çocuğun yaşına ve bağışıklık sisteminin yanıt kapasitesine göre belirli dönemlerde uygulanır. Bu zamanlama, hastalık riski başlamadan önce koruyucu bağışıklık oluşmasına yardımcı olur.

Takvimin gecikmesi veya eksik kalması, çocuğun bazı enfeksiyonlara daha uzun süre açık kalmasına neden olabilir. Düzenli aşı takibi, yalnızca bireysel korunmayı değil, toplumda hastalık yayılımının azalmasını da destekler.

Aşılar Çocukları Hangi Hastalıklardan Korur?

Aşılar, çocukları ciddi enfeksiyonlara, kalıcı sağlık sorunlarına ve bazı hastalıklara bağlı yaşam risklerine karşı korumaya yardımcı olur. Çocukluk çağı aşıları, bağışıklık sisteminin hastalıkla karşılaşmadan savunma geliştirmesini sağlar.

Türkiye’de rutin çocukluk dönemi aşıları, çocukları birçok bulaşıcı ve önlenebilir hastalığa karşı korumayı hedefler. Bu hastalıklar arasında hepatit B, hepatit A, verem, difteri, boğmaca, tetanoz, çocuk felci, Hib enfeksiyonları, pnömokok enfeksiyonları, kızamık, kızamıkçık, kabakulak ve suçiçeği yer alır.

Çocukluk Aşılarının Koruduğu Hastalıklar:

• Hepatit B: Karaciğeri etkileyen ciddi bir viral enfeksiyondur.
• Hepatit A: Karaciğer iltihabına yol açabilen bulaşıcı bir hastalıktır.
• Verem: Özellikle akciğerleri etkileyebilen bakteriyel bir enfeksiyondur.
• Difteri: Boğaz ve solunum yollarını etkileyebilen ciddi bir hastalıktır.
• Boğmaca: Bebeklerde ağır öksürük nöbetlerine ve solunum sorunlarına neden olabilir.
• Tetanoz: Sinir sistemini etkileyen ciddi bir enfeksiyondur.
• Çocuk felci: Kalıcı felce yol açabilen viral bir hastalıktır.
• Hib enfeksiyonları: Menenjit, zatürre ve kan enfeksiyonu gibi ciddi tablolara neden olabilir.
• Pnömokok enfeksiyonları: Zatürre, menenjit, orta kulak iltihabı ve kan enfeksiyonlarına yol açabilir.
• Kızamık, kızamıkçık, kabakulak ve suçiçeği: Çocuklarda yaygın görülebilen, bazı durumlarda ciddi komplikasyonlara neden olabilen viral hastalıklardır.

Aşıların zamanında yapılması, koruyuculuğun oluşması açısından önemlidir. Eksik veya gecikmiş aşılar için çocuğun yaşına ve sağlık durumuna göre yeni bir plan oluşturulabilir.

Bebeklerde Aşı Takvimi Nasıl Başlar?

Bebeklerde aşı takvimi, doğumdan sonra uygulanan Hepatit B aşısı ile başlar. Bu ilk doz, bebeğin erken dönemde Hepatit B enfeksiyonuna karşı bağışıklık kazanmasını hedefler. Sonraki aşılar, bebeğin ayına göre belirlenen düzenli zamanlarda uygulanır.

Takvimde 2, 4, 6, 12, 18 ve 24. aylar temel aşılama dönemleridir. Her doz, önceki bağışıklık yanıtını tamamlamak veya güçlendirmek amacıyla planlanır. Aşıların zamanında yapılması, bebeğin korunmasız kaldığı süreyi azaltır. Takip, aşı kartı ve aile hekimi kontrolleriyle düzenli sürdürülmelidir.

Doğumda Yapılan Aşılar

Doğumda yapılan temel aşı, Hepatit B aşısının ilk dozudur.

Bu doz, özellikle yaşamın ilk günlerinde bulaşabilecek Hepatit B virüsüne karşı erken koruma başlatır. Aşı genellikle doğumdan sonraki ilk 24 saat içinde uygulanır. Anne Hepatit B taşıyıcısıysa, bebeğe ek koruyucu uygulamalar gerekebilir. Bu nedenle gebelikte yapılan tarama sonuçları doğum sonrası planı etkiler. Doğum dozu, sonraki aylarda yapılacak karma aşılarla bağışıklık sürecine bağlanır.

İlk 2 Ayda Yapılan Aşılar

İlk 2 ayda BCG, konjuge pnömokok ve altı bileşenli karma aşı uygulanır.

Altı bileşenli karma aşı; difteri, boğmaca, tetanos, çocuk felci, Hib ve Hepatit B’ye karşı kullanılır. BCG aşısı, tüberküloza karşı bağışıklık yanıtı oluşturmak için bu dönemde yapılır. Konjuge pnömokok aşısı ise pnömokok kaynaklı ciddi enfeksiyonlara karşı planlanır. Bu ay, bebeğin çoklu hastalıklara karşı düzenli bağışıklama sürecinin başladığı dönemdir. Uygulamalar, bebeğin sağlık durumu değerlendirilerek yapılır.

4. Ay Aşıları

Dördüncü ayda altı bileşenli karma aşı ve konjuge pnömokok aşısının devam dozları yapılır.

Bu dozlar, ikinci ayda başlatılan bağışıklık yanıtını güçlendirmek için uygulanır. Altı bileşenli karma aşı, aynı hastalıklara karşı koruyucu yanıtın sürdürülmesini hedefler. Konjuge pnömokok aşısı da pnömokok enfeksiyonlarına karşı bağışıklığın pekişmesine katkı sağlar. Dozların zamanında yapılması, bağışıklama programının etkin ilerlemesi açısından önemlidir. Gecikme olursa takvim, sağlık personeli tarafından yeniden düzenlenebilir.

6. Ay Aşıları

Altıncı ayda altı bileşenli karma aşının devam dozu ve çocuk felci için oral polio aşısı uygulanabilir.

Bu dönem, temel bebeklik aşılarının tamamlanması açısından önemli bir basamaktır. Altı bileşenli karma aşı, önceki dozlarla başlayan bağışıklığı daha kalıcı hale getirmeyi amaçlar. Oral polio aşısı, çocuk felcine karşı bağırsak bağışıklığını destekleyen ağızdan uygulanan bir aşıdır. Bazı uygulama ayrıntıları bebeğin önceki dozlarına ve güncel takvime göre değişebilir. Bu nedenle altıncı ay kontrolünde aşı kartı birlikte değerlendirilmelidir.

12. Ay Aşıları

On ikinci ayda KKK, suçiçeği ve konjuge pnömokok aşıları uygulanır.

KKK aşısı; kızamık, kızamıkçık ve kabakulağa karşı bağışıklık oluşturmayı hedefler. Suçiçeği aşısı, suçiçeği enfeksiyonuna karşı koruma sağlamak için bu dönemde yapılır. Konjuge pnömokok aşısının rapel dozu ise önceki pnömokok bağışıklığını güçlendirir. Bir yaş dönemi, bebeklikten çocukluk aşılarına geçiş açısından önemli kabul edilir. Uygulamalar, çocuğun genel sağlık durumu ve önceki aşı kayıtlarına göre yapılır.

18. Ay Aşıları

On sekizinci ayda altı bileşenli karma, oral polio ve Hepatit A aşısı uygulanır.

Altı bileşenli karma aşının bu dozu, önceki bağışıklığı pekiştiren rapel doz niteliği taşır. Oral polio aşısı, çocuk felcine karşı ek bağışıklık desteği sağlar. Hepatit A aşısının ilk dozu da bu dönemde programa eklenir. Bu ayda yapılan aşılar, hem erken çocukluk enfeksiyonlarına hem de karaciğeri etkileyen enfeksiyonlara karşı planlanır. Aşıların aynı kontrolde değerlendirilmesi, eksik dozların fark edilmesini kolaylaştırır.

24. Ay Aşıları

Yirmi dördüncü ayda Hepatit A aşısının ikinci dozu uygulanır.

Bu doz, 18. ayda başlatılan Hepatit A bağışıklığını tamamlamak için yapılır. İki dozluk uygulama, koruyucu yanıtın daha güçlü ve uzun süreli olmasını destekler. Bu dönemde çocuğun önceki aşı kayıtları da yeniden kontrol edilmelidir. Eksik veya gecikmiş doz varsa, takvim sağlık personeli tarafından uygun aralıklarla tamamlanabilir. Böylece bebeklik ve erken çocukluk dönemi bağışıklama süreci daha düzenli izlenir.

Sağlık Bakanlığı Aşı Takviminde Yer Alan Aşılar

Sağlık Bakanlığı aşı takviminde yer alan aşılar, bebekleri ve çocukları aşı ile önlenebilir ciddi hastalıklara karşı korumak için belirli aylarda ve yaşlarda uygulanır. Türkiye’de çocukluk dönemi aşı takviminde rutin olarak 13 hastalığa karşı aşılama yapılmaktadır.

Aşı Takviminde Bulunan Başlıca Aşılar

• Hepatit B aşısı, doğumdan itibaren karaciğeri etkileyebilen hepatit B enfeksiyonuna karşı koruma sağlar. Güncel uygulamada doğum dozu devam ederken, sonraki dozlar altı bileşenli karma aşı içinde uygulanır.
• BCG aşısı, verem hastalığına karşı uygulanır ve genellikle bebeklik döneminde yapılır.
• Altı bileşenli karma aşı, tek enjeksiyonla difteri, boğmaca, tetanoz, çocuk felci, Hib enfeksiyonları ve hepatit B’ye karşı koruma sağlar. Bu aşı 2, 4, 6 ve 18. aylarda uygulanacak şekilde takvime dahil edilmiştir.
• KPA aşısı, pnömokok bakterisinin neden olabileceği zatürre, menenjit, orta kulak iltihabı ve kan enfeksiyonlarına karşı koruma amacıyla yapılır.
• OPA aşısı, çocuk felcine karşı ağız yoluyla uygulanan aşıdır ve takvimde belirli dönemlerde yer alır.
• KKK aşısı, kızamık, kızamıkçık ve kabakulak hastalıklarına karşı uygulanır.
• Suçiçeği aşısı, suçiçeği hastalığına ve buna bağlı gelişebilecek komplikasyonlara karşı koruma sağlar.
• Hepatit A aşısı, karaciğeri etkileyen hepatit A enfeksiyonuna karşı uygulanır.
• Td aşısı, ileri çocukluk döneminde tetanoz ve difteriye karşı pekiştirme dozu olarak yapılır.

Kaynak:

https://asi.saglik.gov.tr/bagisiklama-programi-ve-asi-takvimi/asi-takvimi.html

https://www.turgutlu12noluasm.com/hizmetler/bebek-asi-takvimi