Lipödem ve Lenfödem Arasındaki Farklar Nelerdir? Belirtiler ve Ayırt Edici Özellikler
Bacaklarınızdaki şişlik lipödem mi, lenfödem mi? Ağrı, morarma ve ödem gibi belirtiler üzerinden iki hastalığın farklarını öğrenin.

Akşam eve geldiğinizde ayakkabılarınızın sıktığını, çoraplarınızın bacaklarınızda iz bıraktığını veya bacaklarınızın gün içinde giderek ağırlaştığını fark ediyor musunuz? Bazen bu değişiklikleri yorgunluğa ya da uzun süre ayakta kalmaya bağlıyoruz. Ancak özellikle şişlik sürekli tekrarlıyorsa altında farklı bir sağlık sorunu yatabiliyor.
Lipödem ve lenfödem, bacaklarda hacim artışı ve rahatsızlık hissine neden olabilen iki farklı hastalık. İsimleri birbirine benzese de ortaya çıkış nedenleri, belirtileri ve tedavi yaklaşımları aynı değil. Üstelik bazı kişilerde bu iki durum birlikte de görülebiliyor.
Aynı Görünebilirler Ama Aynı Hastalık Değiller
Dışarıdan bakıldığında lipödem ve lenfödemi birbirinden ayırmak her zaman kolay değil. Her iki durumda da bacaklarda kalınlaşma, ağırlık hissi ve günlük yaşamı etkileyen şikâyetler görülebiliyor.
Ancak temel fark, bu değişikliklerin nedeninde yatıyor.
Lipödem, çoğunlukla kadınlarda görülen ve yağ dokusunun özellikle bacaklarda, bazen de kollarda orantısız şekilde artmasıyla karakterize kronik bir hastalık. Etkilenen bölgelerde ağrı, hassasiyet ve kolay morarma görülebiliyor.
Lenfödem ise lenf sıvısının dokulardan yeterince uzaklaştırılamaması sonucunda gelişen kronik şişlik durumu. Lenfatik sistemin gelişimsel farklılıkları nedeniyle ortaya çıkabildiği gibi ameliyat, radyoterapi, enfeksiyon veya lenf damarlarının hasar görmesi sonrasında da gelişebiliyor.
Kısacası lipödemde yağ dokusunun dağılımı ön plandayken lenfödemde temel sorun lenf sıvısının birikmesi.
Lipödem ve Lenfödem Arasındaki 6 Önemli Fark
1. Lipödem Genellikle İki Bacağı Etkiler, Lenfödem Tek Tarafta Başlayabilir
Lipödemin en dikkat çekici özelliklerinden biri, vücudun her iki tarafını genellikle benzer şekilde etkilemesi.
Örneğin iki bacakta da kalınlaşma görülebiliyor. Kalça ve basen bölgesinde yağ dokusu artarken vücudun üst kısmı daha ince kalabiliyor.
Lenfödemde ise şişlik yalnızca bir bacakta veya bir kolda başlayabiliyor. Özellikle ameliyat ya da lenfatik sistem hasarı sonrasında tek taraflı şişlik görülebiliyor.
Ancak bu kesin bir kural değil. Lenfödem her iki bacağı da etkileyebiliyor ve lipödemde de zamanla iki taraf arasında farklılıklar oluşabiliyor.
2. Ayakların Şişmesi Önemli Bir İpucu Olabilir
Pantolonunuz bacaklarınıza dar geliyor ama ayakkabılarınız hâlâ rahat mı?
Lipödemde bacaklarda belirgin kalınlaşma görülmesine rağmen ayaklar çoğunlukla etkilenmiyor. Bu nedenle ayak bileğinin hemen üzerinde belirgin bir geçiş oluşabiliyor.
Lenfödemde ise özellikle alt ekstremite tutulumu olduğunda ayak sırtında ve ayak parmaklarında şişlik görülebiliyor. Ayakkabıların dar gelmesi veya ayak üzerindeki derinin kalınlaşması dikkat çekebiliyor.
Yine de yalnızca ayakların görünümüne bakarak kesin tanı koymak mümkün değil. Lenfödemin bazı türlerinde ayaklar başlangıçta etkilenmeyebilir. Lipödeme lenfödem eşlik ettiğinde ise ayaklarda da şişlik oluşabilir.
3. Lipödemde Ağrı ve Kolay Morarma Daha Belirgin Olabilir
Bacaklarınıza hafifçe dokunulduğunda bile hassasiyet hissediyorsanız veya küçük darbeler sonrasında sık sık morluk oluşuyorsa bu belirtiler lipödem açısından dikkat çekici olabilir.
Lipödemi olan kişilerde yağ dokusunun bulunduğu bölgelerde ağrı, hassasiyet ve kolay morarma görülebiliyor.
Lenfödemde ise genellikle şişlik, dolgunluk, gerginlik ve ağırlık hissi ön planda. Bazı kişilerde ağrı da oluşabiliyor ancak kolay morarma lenfödemin karakteristik belirtilerinden biri değil.
Her iki hastalıkta da şikâyetlerin şiddeti kişiden kişiye değişebiliyor.
Lipödemin diğer erken belirtilerini merak ediyorsanız Lipödem Nedir? Kadınların Sıklıkla Gözden Kaçırdığı 7 Belirti başlıklı rehberimizi inceleyebilirsiniz.
4. Lenfödemde Şişlik Gün İçinde Daha Belirgin Hale Gelebilir
Sabah uyandığınızda daha rahat olan ayakkabılarınızın akşam saatlerinde sıkmaya başlaması, sıvı birikimiyle ilişkili şişliklerde görülebiliyor.
Özellikle erken dönem lenfödemde şişlik gün boyunca artabiliyor ve etkilenen uzvun yüksekte tutulmasıyla azalabiliyor.
Lipödemde ise temel değişiklik yağ dokusunun dağılımıyla ilişkili olduğu için bacakların genel hacmi yalnızca dinlenmeyle ortadan kalkmıyor.
Ancak lipödemde de gün içinde artan ağırlık hissi veya eşlik eden ödem görülebiliyor.
Bu nedenle şişliğin ne zaman başladığı, gün içinde nasıl değiştiği ve dinlenmeyle azalıp azalmadığı değerlendirme sırasında önemli bilgiler sağlayabiliyor.
5. Ciltteki Değişiklikler Birbirinden Farklı Olabilir
Lipödemde cilt altında küçük düğümler hissedilebiliyor. Bazı kişilerde cilt yüzeyinde selülite benzeyen pütürlü bir görünüm de oluşabiliyor.
Lenfödemde ise özellikle hastalık ilerledikçe ciltte kalınlaşma, sertleşme ve doku yapısında değişiklikler görülebiliyor. Uzun süreli lenfödemde cilt enfeksiyonlarına yatkınlık da artabiliyor.
Burada selülit ile lipödemin aynı şey olmadığını hatırlamak gerekiyor. Ciltteki portakal kabuğu görünümü tek başına lipödem anlamına gelmiyor.
Bu konuyu daha ayrıntılı anlattığımız Lipödem mi Selülit mi? Aralarındaki 6 Önemli Fark başlıklı yazımıza da göz atabilirsiniz.
6. Ortaya Çıkış Nedenleri ve Risk Faktörleri Farklı
Lipödem belirtileri sıklıkla ergenlik, gebelik veya menopoz gibi hormonal değişim dönemlerinde başlayabiliyor ya da belirginleşebiliyor. Hastalığın kesin nedeni bilinmese de genetik ve hormonal faktörlerin rol oynadığı düşünülüyor.
Lenfödem ise doğuştan gelen lenfatik sistem farklılıkları nedeniyle gelişebildiği gibi sonradan da ortaya çıkabiliyor.
Örneğin:
-
Kanser tedavisi kapsamında lenf düğümlerinin çıkarılması
-
Radyoterapi nedeniyle lenfatik sistemin etkilenmesi
-
Lenf damarlarında hasar oluşması
-
Bazı enfeksiyonlar
-
Lenfatik sistemin gelişimsel bozuklukları
Bu nedenle şişliğin ne zaman başladığı kadar kişinin daha önce geçirdiği ameliyatlar ve tedaviler de önemli.
Lipödem ve Lenfödem Farkları: Karşılaştırma Tablosu
| Özellik | Lipödem | Lenfödem |
|---|---|---|
| Temel sorun | Orantısız yağ dokusu artışı | Lenf sıvısının dokularda birikmesi |
| Görüldüğü bölgeler | Özellikle bacaklar, bazen kollar | Kol, bacak ve diğer vücut bölgeleri |
| Vücudun iki tarafı | Genellikle simetrik | Tek veya çift taraflı olabilir |
| Ayakların etkilenmesi | Genellikle korunur | Sıklıkla etkilenebilir |
| Ağrı ve hassasiyet | Yaygın belirtiler arasında | Gerginlik ve rahatsızlık görülebilir |
| Kolay morarma | Sık bildirilebilir | Tipik değildir |
| Şişliğin dinlenmeyle azalması | Yağ dokusundaki kalınlaşma devam eder | Erken dönemde azalabilir |
| Temel tedavi yaklaşımı | Belirti yönetimi, uygun hastalarda cerrahi değerlendirme | Lenf sıvısının yönetimi, kompresyon ve rehabilitasyon |
Bu özellikler tanıya yardımcı olabilir ancak tek başlarına kesin sonuç vermez.
Lipödem Lenfödeme Dönüşür mü?
Bu iki hastalık birbirine dönüşen durumlar değil. Ancak lipödemi olan bazı kişilerde zamanla lenfatik sistemin işlevi de etkilenebiliyor.
Özellikle ileri düzey doku değişiklikleri ve eşlik eden obezite gibi durumlarda lenfödem gelişebiliyor. Lipödem ve lenfödemin birlikte bulunduğu tablo bazen lipolenfödem olarak adlandırılıyor.
Böyle bir durumda yalnızca yağ dokusundaki artış değil, sıvı birikimi de belirtilere katkıda bulunabiliyor.
Yine de lipödemi olan herkesin ileride lenfödem geliştireceği düşünülmemeli. Hastalığın seyri kişiden kişiye değişiyor.
Lipödem mi Lenfödem mi Olduğunuzu Nasıl Anlarsınız?
Bacaklarınızdaki değişimin nedenini yalnızca fotoğraflara bakarak veya evde yapılan basit testlerle belirlemek mümkün değil.
Değerlendirme sırasında doktorunuz şişliğin ne zaman başladığını, tek veya çift taraflı olup olmadığını, ağrı ve morarma gibi belirtileri ve tıbbi geçmişinizi dikkate alıyor.
Fizik muayenede cildin yapısı, ayakların etkilenip etkilenmediği ve şişliğin özellikleri incelenebiliyor.
Lenfödem şüphesinde bazı görüntüleme yöntemleri lenfatik sistemin değerlendirilmesine yardımcı olabiliyor. Lipödem tanısı ise esas olarak klinik değerlendirmeye dayanıyor.
Özellikle bir bacakta aniden başlayan şişlik, ağrı, kızarıklık veya sıcaklık artışı varsa beklememek gerekiyor. Bu belirtiler derin ven trombozu veya enfeksiyon gibi acil değerlendirme gerektiren durumlarla ilişkili olabilir.
Lipödem ve Lenfödem Tedavisi Aynı mı?
Her iki hastalıkta da kompresyon ve hareket gibi yöntemlerden yararlanılabiliyor. Ancak tedavinin amacı ve uygulanma biçimi farklılık gösteriyor.
Lipödem Tedavisinde Neler Yapılıyor?
Lipödem tedavisinde öncelik ağrıyı azaltmak, hareket kabiliyetini korum
- Son güncelleme
- Yayın dili
- Türkçe
Bu makaleyi nasıl buldun?
Medifinder bültenine abone ol, en yeni içerikleri kaçırma.


