Gece Plağı Nedir? Ne İşe Yarar?

Sabah uyandığınızda çenenizde yorgunluk, dişlerinizde hassasiyet veya başınızın yan taraflarında ağrı hissediyorsanız gece boyunca farkında olmadan dişlerinizi sıkıyor olabilirsiniz. Uyku sırasında ortaya çıkan diş sıkma ve gıcırdatma alışkanlığı zaman içerisinde dişlerde aşınmaya, küçük çatlaklara ve çene kaslarında rahatsızlığa neden olabilir. Bu noktada dişleri korumak amacıyla kullanılan yöntemlerden biri gece plağıdır.

Gece plağı, kişiye özel hazırlanabilen ve çoğunlukla uyku sırasında dişlerin üzerine takılan şeffaf veya yarı şeffaf bir apareydir. Temel amacı dişlerin doğrudan birbirine temas etmesini azaltmak ve sıkma sırasında oluşan kuvvetlerin dişler üzerindeki etkisini kontrol etmektir. Ancak plağın diş sıkmanın nedenini tek başına ortadan kaldıran bir tedavi olmadığı unutulmamalıdır.

Gece Plağı Nedir?

Gece plağı, dişlerin üzerine oturan ve ağız yapısına uygun şekilde hazırlanan dental bir apareydir. Halk arasında diş sıkma plağı, bruksizm plağı veya diş gıcırdatma plağı gibi isimlerle de bilinir.

Plak genellikle üst veya alt çeneye uygulanır. Hangi çeneye yapılacağı, kişinin kapanış yapısına ve diş hekiminin değerlendirmesine göre belirlenir. Hazır ürünlerden farklı olarak kişiye özel hazırlanan plaklarda dişlerin şekli ve kapanış ilişkisi dikkate alınır.

Gece Plağı Ne İşe Yarar?

Gece plağının temel görevi, uyku sırasında dişlerin birbirine doğrudan sürtünmesini ve sıkma kuvvetlerinin diş yüzeylerinde oluşturduğu yükü azaltmaya yardımcı olmaktır. Özellikle düzenli olarak diş sıkan kişilerde dişlerin korunması açısından önemli olabilir.

Gece plağının kullanım amaçları arasında şunlar bulunabilir:

• Diş aşınmasını azaltmaya yardımcı olmak

• Dişlerin birbirine doğrudan sürtünmesini önlemek

• Dolgu, kaplama ve diğer restorasyonları aşırı kuvvetten korumaya yardımcı olmak

• Çene kaslarındaki yükün kontrol edilmesine katkı sağlamak

• Diş sıkmaya bağlı sabah hassasiyetini azaltmaya yardımcı olmak

• Dişlerde kırık ve çatlak gelişme riskini azaltmak

Plağın sağlayacağı fayda kişinin diş sıkma şiddetine ve mevcut ağız yapısına göre değişebilir. Bu nedenle herkes için aynı tasarım kullanılmaz.

Gece Plağı Kimler Kullanabilir?

Gece plağı özellikle uyku sırasında dişlerini sıkan veya gıcırdatan kişilerde değerlendirilebilir. Sabahları çene kaslarında yorgunluk yaşayan, dişlerinde açıklanamayan aşınmalar bulunan veya restorasyonlarında sık sık kırılma görülen kişiler de gece plağı açısından değerlendirilebilir.

Ancak çene ağrısı bulunan herkesin sorununun yalnızca diş sıkmadan kaynaklandığını düşünmek doğru değildir. Çene eklemi problemleri, diş kapanışındaki sorunlar veya farklı ağız ve yüz bölgesi rahatsızlıkları benzer belirtiler oluşturabilir. Bu nedenle plak kullanımı öncesinde nedenin belirlenmesi önemlidir.

Gece Plağı Diş Sıkmayı Tamamen Engeller mi?

Gece plağı çoğu durumda diş sıkma davranışını tamamen ortadan kaldırmaz. Kişi plak takarken de çenesini sıkabilir. Buradaki temel fark, dişlerin birbirine doğrudan temas etmemesi ve oluşan kuvvetin farklı şekilde dağıtılmasıdır.

Bruksizm; stres, uyku düzeni ve çeşitli bireysel faktörlerle ilişkili olabilir. Bu nedenle yalnızca plak kullanarak diş sıkmanın nedenini tamamen çözmek her zaman mümkün değildir.

Diş sıkmanın çok yoğun olduğu kişilerde gece plağının yanında sorunun altında yatan faktörlerin de değerlendirilmesi gerekebilir.

Gece Plağı Nasıl Kullanılır?

Plak ağıza yerleştirildiğinde dişlerin üzerine tam olarak oturmalıdır. Çok gevşek olması gece boyunca yerinden çıkmasına, aşırı sıkı olması ise rahatsızlığa neden olabilir. İlk günlerde ağızda yabancı bir cisim hissi oluşması normaldir.

Gece plağı çoğunlukla uyku öncesinde takılır ve sabah çıkarılır. Ancak kullanım süresi kişinin ihtiyacına göre değişebilir. Bazı kişilerde farklı saatlerde de kullanılması önerilebilir.

Plağı takarken zorlayarak ısırmak veya çıkarmak için keskin cisimlerden yardım almak doğru değildir. Yerine düzgün oturmuyorsa yeniden değerlendirilmesi gerekir.

Gece Plağı Kullanırken Nelere Dikkat Edilmeli?

Plağın uzun süre sağlıklı şekilde kullanılabilmesi için hem ağız hijyenine hem de plağın temizliğine dikkat etmek gerekir. Dişler temizlenmeden plağın takılması, bakterilerin diş yüzeyinde uzun süre kalmasına neden olabilir.

Kullanım sırasında şu noktalara dikkat etmek faydalıdır:

• Plağı takmadan önce dişlerinizi temizleyin.

• Her kullanımdan sonra plağı durulayıp temizleyin.

• Çok sıcak su kullanmayın; yüksek sıcaklık plağın şeklini bozabilir.

• Plağı kullanılmadığı zaman uygun kutusunda saklayın.

• Çatlayan veya şekli bozulan plağı kullanmaya devam etmeyin.

• Plağın kapanışınızı değiştirdiğini düşünüyorsanız kontrol yaptırın.

Plağın üzerinde zamanla renklenme veya birikim oluşabilir. Düzenli bakım bu durumun azaltılmasına yardımcı olur.

Gece Plağı Nasıl Temizlenir?

Gece plağı her kullanımdan sonra temizlenmelidir. Ilık veya serin suyla durulamak ve plağın materyaline uygun yöntemlerle yüzeyi nazikçe temizlemek yeterli olabilir. Çok sıcak su kullanılması plağın formunu değiştirebileceği için tercih edilmemelidir.

Plağı sert fırçalarla aşındırmak da yüzeyde küçük çizikler oluşturabilir. Bu çizikler ilerleyen dönemde birikimlerin tutunmasını kolaylaştırabilir.

Temizlenen plağın kapalı ve nemli şekilde uzun süre bırakılması yerine uygun biçimde kurutulması ve kendi saklama kutusunda muhafaza edilmesi daha doğru olur.

Gece Plağı Ne Kadar Süre Kullanılır?

Gece plağının kullanım süresi herkes için aynı değildir. Diş sıkma geçici bir döneme bağlıysa kullanım ihtiyacı zaman içerisinde azalabilir. Kronik bruksizmi bulunan kişilerde ise daha uzun süreli kullanım gerekebilir.

Ayrıca plağın kendisinin de ömür boyu kullanılacağı düşünülmemelidir. Yoğun diş sıkan kişiler plak üzerinde zaman içerisinde aşınma, incelme veya çatlaklar oluşturabilir.

Dişlerde yapılan yeni dolgu, kaplama veya implant gibi işlemler de plağın uyumunu değiştirebilir. Bu nedenle uzun süre kullanılan plakların belirli aralıklarla kontrol edilmesi önemlidir.